Δήμος Πωγωνίου

Σφάλμα
  • JFolder: :files: Η διαδρομή δεν καταλήγει σε φάκελο. Διαδρομή: /var/www/vhosts/1/118622/webspace/httpdocs/1366.syzefxis.gov.gr/images/stories/stories/fisikotopio/kalpaki
Ειδοποίηση
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/stories/stories/fisikotopio/kalpaki
Φυσικό περιβάλλον
Δευτέρα, 21 Φεβρουαρίου 2011 18:34

Παλαιό Μαυρονόρος

Το παλαιό χωριό Μαυρονόρος είναι χτισμένο στο όρος Κασιδιάρη. Μπροστά και κάτω χαμηλά ο κάμπος του Άνω Καλαμά και πέρα στο βάθος οι πηγές του ποταμού Καλαμά. Απέναντι ο Παρακάλαμος, η Χρυσόρραχη, η Βελά και ο λόφος του Σώσινου. Η ονομασία του χωριού προϋπήρχε. Μαυρονόρος το είχαν ονομάσει επειδή κανένα άλλο χωριό δεν μαυρίζει όταν συννεφιάζει όσο αυτό.

Το 1866 όταν οι κάτοικοι της Γλούστας Θεσπρωτίας (σημερινό Κεφαλοχώρι) και των γύρω συνοικισμών (Γαρδίκι, Βορτόπια και Τζιουμπουκάτικα) δεν υπέκυψαν στους τούρκους αγάδες του Φιλιατιού, εγκατέλειψαν τον τόπο τους και εγκαταστάθηκαν στο Μαυρονόρος. Γνωστό και το δίστιχο: «Δε ζούν οι αετοί μεσ΄ το κλουβί κι ούτε οι Πανωχωρίτες στη σκλαβιά στη φυλακή».

Η εγκατάσταση των νέων κατοίκων στο συγκεκριμένο μέρος, που την εποχή εκείνη ήταν Ιμλιάκ (Δημόσιο κτήμα), έγινε με αυτοκρατορικό θέσπισμα (έγκριση). Πριν από τους Μαυρονορίτες τον τόπο τον κατοίκησαν Βούλγαροι, εγκατεστημένοι από τον Αλή Πασά οι οποίοι έφυγαν για τον τόπο τους το 1820 μόλις έμαθαν ότι τα σουλτανικά στρατεύματα απέκλεισαν τον παραπάνω. Τότε τα κτήματα έμειναν του τούρκικου δημοσίου. Υπάρχουν μάλιστα πηγές που μαρτυρούν πως για να εγκατασταθούν οι βούλγαροι ο Αλή πασάς σήκωσε τις χριστιανικές οικογένειες.

Το 1886 είκοσι χρόνια μετά την εγκατάσταση των Μαυρονοριτών το κτήμα αυτό το έδωσε ο σουλτάνος στον Αρχιστράτηγο των τούρκικων δυνάμεων στον Εγιούπ Πασά που σύντριψε τις σερβικές δυνάμεις στο Αλεξίναρ της Γιουγκοσλαβίας, περικόπτοντάς το από την περιουσία της Βαλιδέ Σουλτάνας (βασιλομήτορος).

Πρώτη δουλειά των ξεριζωμένων από την Γλούστα ήταν να φτιάξουν την εκκλησία του προστάτη τους Αϊ Γιώργη. Χτίσανε τον Άγιο Γεώργιο, βασιλικού ρυθμού, πάνω στα χαλάσματα Εκκλησίας που είχαν χτίσει οι βούλγαροι και είχε πέσει. Ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σωσίνου έστειλε την εικόνα του Αγίου Γεωργίου για να στολίσουν οι Μαυρονορίτες την Εκκλησία τους. Δυστυχώς όμως και η εκκλησία αυτή καταπλακώθηκε από κατολίσθηση. Αργότερα δίπλα στα ερείπια χτίσθηκε καινούριο εκκλησάκι.

Το πανηγύρι γινόταν τις 20 Μαΐου του Αγίου Νικολάου και γιορτάζονταν η ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Νικολάου. Απ΄ όλα τα γύρω χωριά εκείνη την μέρα έρχονταν στο Μαυρονόρος να γλεντήσουν.

Το 1912 το χωριό κάηκε από τους τούρκους. Οι Μαυρονορίτες ξανάφτιαξαν για μια ακόμη φορά το χωριό τους και μια τρίτη ακόμη μετά από πενήντα χρόνια (1960-1965) στη θέση του Αγίου Νικολάου που είναι σήμερα.

Όλα σχεδόν τα κτίσματά του ήταν διώροφα. Τα αλώνια του βρίσκονται παρατεταγμένα ανατολικά, σε υψόμετρο 912 μ. στην άκρη του οικισμού, απ’ όπου υπάρχει οπτική εικόνα της μεγαλύτερης έκτασης της γύρω περιοχής. Το σημείο του παλαιού υδραγωγείου και της βρύσης είναι επίσης ένα από τα χαρακτηριστικότερα σημεία του χωριού. Εκτός του σημαντικού ρόλου της υδροδότησης του οικισμού, αποτελούσε ταυτόχρονα και σημείο συνάντησης.

Σήμερα το παλαιό Μαυρονόρος είναι ένας οικισμός που δεν κατοικείται μετά την ίδρυση του νέου οικισμού, έχει διατηρήσει όμως ανέπαφη την παραδοσιακή εικόνα του χωρίς νέες παρεμβάσεις, παρά τη φθορά των κτισμάτων του. Για το λόγο αυτό πολλοί τουρίστες από όλη την Ελλάδα καθώς και πανεπιστημιακά ιδρύματα επισκέπτονται κάθε χρόνο τον οικισμό, ως χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακού οικισμού.


Δευτέρα, 21 Φεβρουαρίου 2011 18:32

Ποταμός Καλαμάς

Πρόκειται για τον δεύτερο σε μήκος ποταμό της Ηπείρου, αφού από τις πηγές του ως την θάλασσα διανύει μια απόσταση 96 χιλιομέτρων. Ονομάζεται ακόμη και σήμερα με τα δύο του ονόματα. Το αρχαίο Θύαμις και το σύγχρονο Καλαμάς. Το αρχαίο όνομα Θύαμις προέρχεται από την λέξη «Θύω» η οποία σημαίνει «κινούμαι άγρια». Και πράγματι τα νερά του Θύαμη κινούνται άγρια.

Ο Καλαμάς αποτελεί σημαντικό τμήμα της αλυσίδας των υγροτόπων της Δυτικής Ελλάδας. Κύριο χαρακτηριστικό του ποταμού είναι οι εύφορες ημιορεινές κοιλάδες με τις πολλές λοφοσειρές, οι υδάτινες λεκάνες, οι στενές βραχώδεις πλαγιές που καλύπτονται από πυκνή βλάστηση, τα προσχωγεννή εδάφη με παρόχθια βλάστηση, αλλά και οι εκβολές του στην θάλασσα, οι οποίες δημιουργούν προσχώσεις και μικρές νησίδες.

Ο Καλαμάς αναπτύσσεται στο Β.Δ. τμήμα της χώρας μας, στους νομούς Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας. Πηγάζει από το Β.Δ. άκρο του Νομού Ιωαννίνων και καταλήγει στο Ιόνιο Πέλαγος. Έχει μήκος 115χ.μ., λεκάνη απορροής 1.831τ.χμ., μέγιστη παροχή 74 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο και αποχετεύει τη λεκάνη που σχηματίζεται ανάμεσα στα όρη Κασιδιάρης και Μιτσικέλι.

Εκτείνεται από τις πηγές του Γορμού βόρεια, έως τα στενά της Βροσίνας νότια, περνά στο Νομό Θεσπρωτίας και καταλήγει στο Ιόνιο Πέλαγος. Κατά μήκος του ποταμού βρίσκεται η κοιλάδα του Άνω Καλαμά, τα υψίπεδα της Ζίτσας και τα όρη Κουρέντων (υψόμετρο 1.172μ.) ανατολικά, ενώ στα δυτικά αναπτύσσονται ο Κασιδιάρης (υψόμετρο 1.329μ.) και τα όρη της Παραμυθιάς (υψόμετρο 1.657μ.). Κύριο στοιχείο της περιοχής είναι ο μεγάλος αριθμός χαμηλών λόφων, υψιπέδων και κάμπων με πολλά ρέματα να δημιουργούν ένα ξεχωριστό σύμπλεγμα.

Οι κύριες πηγές του βρίσκονται στο όρος Νεμέρτσικα απ΄ όπου πηγάζει ο ποταμός Γορμός που κυλά με Νότια κατεύθυνση, ώσπου συναντά στο ύψος του κάμπου του Παρακαλάμου τα νερά του ποταμού Νεζερού Δυτικά και των πηγών Δολιανών, Λιμπούσδα, Καλπακίου και Βελλάς Ανατολικά.

Το ξεχωριστό αυτό υδάτινο οικοσύστημα αποτελείται από σπουδαίους βιότοπους βαλκανικών ενδημικών ειδών, που σε συνδυασμό με την ύπαρξη σημαντικών αρχαιολογικών και ιστορικών χώρων, προσδίδουν στην περιοχή σημαντική σπουδαιότητα. Η περιοχή των στενών του ποταμού, έκτασης 1.867 εκταρίων και οι εκβολές του έκτασης 8.481 εκταρίων, έχουν χαρακτηριστεί Περιοχή Προστασίας της Φύσης.

Δευτέρα, 07 Φεβρουαρίου 2011 17:11

Όρος Κασιδιάρης

Το βουνό Κασιδιάρης έχει υψόμετρο 1.329 μέτρα. Το παλιό του όνομα είναι Σιούτιστα. Το όνομα Κασιδιάρης δόθηκε από τους ντόπιους, αρχικά σαν παρατσούκλι, σε μια από τις υψηλότερες κορυφές του, που είναι γυμνή από δέντρα και θάμνους και βγάζει εκλεκτό τσάι. Εκτός από εκεί, υπάρχει και σε άλλες κορυφές και σε διάφορες τοποθεσίες του Κασιδιάρη, πολύ καλό αρωματικό τσάι. Σιγά-σιγά το παρατσούκλι κυριάρχησε και έγινε το καινούριο όνομα του βουνού.

Ο Κασιδιάρης δεν είναι ένα γυμνό βουνό, όπως δηλώνει το όνομά του, αλλά είναι δασωμένο και πολύ μάλιστα, με πολλά και πυκνά δάση από θάμνους και μεγάλα δέντρα.

Ως τον τελευταίο πόλεμο και λίγο αργότερα, που τα ξύλα χρειάζονταν στον άνθρωπο πολύ περισσότερο απ΄ ότι σήμερα, το δάσος είχε υποστεί καταστροφή. Την καταστροφή του δάσους την επέτεινε περισσότερο η διάβρωση του εδάφους από το νερό της βροχής, που πέφτει άφθονο στην Ήπειρο. Σχηματίστηκαν έτσι λάκκοι και χείμαρροι, που κάθε χειμώνα κατέβαζαν τόνους χαλίκι, το οποίο σκέπαζε μεγάλες εκτάσεις. Πριν καταστραφούν τα δάση στον Κασιδιάρη, υπήρχαν πολύ περισσότερες πηγές στον Παρακάλαμο, απ΄ όσες σήμερα. Η παράδοση λέει ότι υπήρχαν 45 πηγές από τον παλιό Αϊ-Νικόλα Παϊδονιάς ως τη «Βρύση του Καπετάνιου», Βόρειο-Βορειοδυτικά. Οι πηγές αυτές χάθηκαν εξαιτίας της απογύμνωσης του Κασιδιάρη και μιας μεγάλης καθίζησης και κατολίσθησης, που έγινε στους ανατολικούς πρόποδες του Σώσινου. Μερικές πηγές μετατοπίστηκαν ανατολικότερα προς τον κάμπο.

Μετά το 1950, που τα χωριά αραίωσαν και η άγρια και αλόγιστη ξύλευση ελαττώθηκε πολύ, ο Κασιδιάρης άρχισε πάλι να πυκνώνει σε βλάστηση και να γίνεται όπως ήταν κάποτε.

Οι κλιματολογικές και περιβαλλοντολογικές συνθήκες στο βουνό είναι κατάλληλες για την ανάπτυξη της χλωρίδας και της πανίδας αλλά και για τη ζωή του ανθρώπου. Ο Κασιδιάρης έχει άφθονα νερά, τα οποία δεν πηγάζουν μόνο από τους πρόποδες και τις πλαγιές του αλλά και από σημεία που φτάνουν τα 900 μέτρα υψόμετρο.

Μια άλλη χάρη του είναι τα όμορφα μικρά οροπέδια, με καλές βοσκές και καλλιεργήσιμο έδαφος. Όσο για τους λάτρεις του κυνηγιού, ο Κασιδιάρης παλιότερα, ήταν παράδεισος. Τώρα τα θηράματα όλο και λιγοστεύουν.

Τρίτη, 01 Φεβρουαρίου 2011 11:49

Δημοτική Ενότητα Καλπακίου

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Οι προστατευμένες οικολογικά σημαντικά περιοχές της Ελλάδας μπορούν να διακριθούν στις εξής τρεις βασικές κατηγορίες:

  • Τις θεσμοθετημένες περιοχές όπως είναι οι Εθνικοί Δρυμοί, τα Αισθητικά Δάση, τα Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης και τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.(όπως ο ποταμός Βοϊδομάτης και η χαράδρα του Βίκου). Ο Ποταμός Βοϊδομάτης διασχίζει αρκετές κοινότητες και βρίσκεται εντός των ορίων της περιοχής GR 2130001 – Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου.
  • Τις περιοχές του Εθνικού καταλόγου NATURA 2000 (περιοχές κοινοτικού ενδιαφέροντος) και τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας της Ορνιθοπανίδας (SPA).
  • Τις μη θεσμοθετημένες περιοχές όπως είναι οι Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA).Ο ποταμός Καλαμάς αποτελεί μια τέτοια ζώνη όπου δεν επιτρέπεται το κηνύγι από τις 20 Αυγούστου έως τις 14 Σεπτεμβρίου κάθε κυνηγετικής περιόδου των παρακάτω ειδών: τρυγονιού, φάσας, αγριοπερίστερου, ορτυκιού, σιταρήθρας, τσίχλας, κεδρότσιχλας, κοκκινότσιχλας, και γερακότσιχλας. Από τις 15 Σεπτεμβρίου επιτρέπεται παντού το κυνήγι τους (εκτός των καταφυγίων), καθώς επίσης και των υπόλοιπων θηρεύσιμων ειδών.

Ο ποταμός Καλαμάς εμφανίζεται ως ένας από τους ελληνικούς υγρότοπους που είχαν απογραφεί το 1991 από ομάδα εργασίας του Ελληνικού Κέντρου Βιότοπων – Υγρότοπων (ΕΚΒΥ). Πηγάζει από το όρος Δούσκο και εκβάλει στο Ιόνιο Πέλαγος. Το συνολικό του μήκος είναι 115 χλμ. Παραπόταμοι του Καλαμά είναι: ο Σμόλιτσας, η Τύρια, ο Γορμός, ο Μέζερος, ο Βελτσιστικός, ο Κούτσης, η Μπάνια, η Λαγκαβίστα, και το Καλπακώτικο Ρέμα. Μέσα στην λεκάνη του Καλαμά υπάρχει η λίμνη Τζαραβίνα, έκτασης 22 τετ. χλμ. και βάθους 35 μέτρα. Στην ευρύτερη περιοχή των πηγών του Καλαμά διαμορφώνεται επίσης η λίμνη της Καλλιθέας (Γράμμοστη), η οποία βρίσκεται στην βόρεια πλευρά του υψώματος του Προφήτη Ηλία.

{gallery}stories/fisikotopio/kalpaki{/gallery}

 

Βρίσκεστε εδώ: Home Φυσικό περιβάλλον Εμφάνιση άρθρων βάσει ετικέτας: Φυσικό περιβάλλον