Δήμος Πωγωνίου

Μήνυμα
  • Failed loading XML...
Σφάλμα
  • Σφάλμα κατά τη φόρτωση των δεδομένων ροής
Διαχειριστής

Διαχειριστής

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 17:03

Παρακάλαμος

Είναι το πιο σημαντικό οικονομικό και διοικητικό κέντρο, καθώς είναι και η έδρα του πρώιν Καποδιστριακού Δήμου Ανω Καλαμά.

Η Παλαιότερη ονομασία του ήταν  Πογδόριανη, λέξη σλαβική που σημαίνει «υποβούνιος τόπος». 

Για πρώτη φορά μνημονεύεται το 1430, την εποχή δηλαδή που οι Τούρκοι κατέλαβαν την περιοχή. Ήταν από τα πρώτα χωριά που δήλωσαν υποταγή στους κατακτητές. Για 200 χρόνια ήταν έδρα του αντιπροσώπου της Βαλιδέ Σουλτάνας, στην οποία είχε δοθεί ως δώρο.

Το Νοέμβριο του 1912 καταστράφηκε από τους Τούρκους το χωριό που πλέον λέγεται οικισμός Άνω Παρακαλάμου και δημιουργείται νέος οικισμός κάτω στον κάμπο που πριν βρίσκονταν οι καλοκαιρινές καλύβες.        

Αξιόλογο μνημείο στην περιοχή είναι το άγαλμα προς τιμή του Παύλου Μελά του οποίου η οικογένεια έλκει την απώτερη καταγωγή της από την Παϊδονιά , οικισμό της παλιάς Πογδόριανης. Χαρακτηριστικές από ιστορική και αρχιτεκτονική άποψη είναι οι εκκλησίες του χωριού με κορυφαία την Ιερά Μονή Σωσίνου, σπάνιο μνημείο εθνικής κληρονομιάς. Ο Παρακάλαμος θεωρείται πηγή καλλιτεχνικών στο δημοτικό τραγούδι.

 

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 17:03

Μαυρονόρος

Το 1866 όταν οι κάτοικοι της Γλούστας Θεσπρωτίας (σημερινό Κεφαλοχώρι) και των γύρω συνοικισμών (Γαρδίκι, Βορτόπια και Τζιουμπουκάτικα) εξαιτίας των Τούρκων αγάδων του Φιλιατιού εγκατέλειψαν τον τόπο τους, εγκαταστάθηκαν στο Μαυρονόρος.

Το όνομά του μαρτυρεί και την άγρια φυσική του ομορφιά. Πλούσια άγρια βλάστηση δάσους σε σκούρο χρώμα του κυπαρισσιού και του ελάτου. Πέτρινα σπίτια, παραδοσιακή ηπειρωτική αρχιτεκτονική και πανοραμική θέα του κάμπου, ιδίως από το παλιό χωριό το οποίο λεηλατήθηκε από τους Αλβανούς και οι κάτοικοί του μετακινήθηκαν στον νέο οικισμό, μετά το 1960 συνεχίζοντας την προσφυγική μοίρα των γενεών που το ίδρυσαν.

Το παλαιό χωριό Μαυρονόρος είναι κτισμένο στο όρος Κασιδιάρη. Μπροστά και κάτω χαμηλά ο κάμπος του Άνω Καλαμά και στο βάθος οι πηγές του. Απέναντι ο Παρακάλαμος, η Χρυσόρραχη, η Βελλά και ο λόφος του Σωσίνου. Ο οικισμός δεν κατοικείται μετά την ίδρυση του νέου οικισμού, έχει διατηρήσει όμως ανέπαφη την παραδοσιακή εικόνα χωρίς νέες παρεμβάσεις, παρά τη φθορά των κτισμάτων του. Για το λόγο αυτό πολλοί τουρίστες από όλη την Ελλάδα καθώς και τα Πανεπιστημιακά ιδρύματα, επισκέπτονται κάθε χρόνο τον οικισμό, ως χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακού οικισμού.

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 17:02

Μαζαράκι

Το χωριό Μαζαράκι βρίσκεται 45 χλμ. βορειοδυτικά των Ιωαννίνων. Είναι κτισμένο σ΄ ένα λόφο με το όνομα Βίκος στη δεξιά όχθη του ποταμού Καλαμά (ή Θύαμις) ανάμεσα από το βουνό Κασιδιάρη και Πενταλώνη σε υψόμετρο 420μ.

Στο χωριό κυριαρχεί η Ηπειρωτική αρχιτεκτονική, δείγμα της οποίας είναι το παλαιό Δημοτικό σχολείο και το κοινοτικό κατάστημα στην πλατεία με τον γερο-πλάτανο και θολωτή στέρνα που από το 1928 κάλυπτε τις ανάγκες ύδρευσης των κατοίκων.

Το Μαζαράκι είναι καθαρά αγροτικό χωριό με περισσότερες από 30 οικογένειες να ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Η κτηνοτροφία ανέρχεται σε 4000 αιγοπρόβατα, τα δε καλλιεργούμενα κτήματα είναι διπλάσια από την καλλιεργήσιμη έκταση του χωριού, λόγω των ενοικιάσεων των χωραφιών και των γύρω χωριών (Ριάχοβο- Κουκλιοί- Αρετή) με τα οποία έχει τον ίδιο κάμπο με κοινά έργα αναδασμού και άρδευσης.

Κύρια καλλιέργεια είναι το καλαμπόκι και το τριφύλλι. Άλλη καλλιέργεια σήμερα, είναι το αμπέλι και η παραγωγή των πρώτων ντόπιων κρασιών. Επίσης, η μελισσοκομία παίρνει το δικό της χώρο με την ασχολία νέων αγροτών.

 

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 17:02

Κουκλιοί

Στους πρόποδες του Κασιδιάρη, σε υψόμετρο 440μ. είναι χτισμένο το χωριό Κουκλιοί. Ετυμολογικά η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη λέξη «κουκούλι», που φτιάχνουν οι μεταξοσκώληκες, απόδειξη οι πολλές μουριές που έχει το χωριό.

Το πότε χτίστηκε δεν είναι γνωστό απ΄ όσα ιστορικά στοιχεία έχουμε μέχρι σήμερα και ούτε πια είναι η παλιά ονομασία του. Η παράδοση σώζει σε εμάς ότι το χωριό ήταν κάποτε πολύ μεγάλο και αριθμούσε 300 σπίτια και ύστερα από πανώλη που εξαπλώθηκε και στα γειτονικά χωριά, σχεδόν ερημώθηκε. Οι λιγοστοί κάτοικοι που απόμειναν, έχτισαν νέο χωριό στη θέση «Πλάκες», όπου σώζονται ερείπια.

Αξιόλογο είναι να παρατηρήσει κανείς την παραδοσιακή παρασκευή του τσίπουρου κάθε φθινόπωρο που γίνεται με τον κλασικό σχεδόν τελετουργικό τρόπο. Επίσης γνωστή είναι η γιορτή καλαμποκιού που γίνεται κάθε καλοκαίρι.

 

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 17:00

Καταρράκτης

Το όνομά του το πήρε από το φυσικό καταρράκτη που σχηματίζουν τα νερά του Καλαμά. H παλαιά του ονομασία είναι «Γλύζιανη» που σημαίνει «τόπος γλιστερός» και μαρτυρεί τη θέση του που είναι πράγματι μοναδική σαν να είναι γαντζωμένο στον λόφο με τις απόκρημνες κλίσεις του.
Η αρχική του θέση λέει η παράδοση, βρισκόταν στην περιοχή που οι ντόπιοι ονόμαζαν πεταλούδες, στην άλλη άκρη του Καλαμά, κοντά στην εκκλησία των Ταξιαρχών και στον μεγάλο δρόμο Ιωαννίνων- Αργυροκάστρου. Με το χρόνο, λόγω πιθανότατα κάποιας λοιμώδους αρρώστιας, σημειώθηκε μετεγκατάσταση του πληθυσμού στη σημερινή του θέση.
Πήρε το όνομά του από τον μεγάλο καταρράκτη που υπήρχε στον ποταμό Καλαμά ο οποίος καταστράφηκε στις 6 Δεκεμβρίου του 1895, μετά από μια κατακλυσμιαία βροχή η οποία πλημμύρισε τον κάμπο της Βελλάς. Ιστορικοί και περιηγητές όπως ο λόρδος Βύρωνας, ο Πουκεβίλ, ο Λιβ και ο Αραβαντινός έχουν υμνήσει το κάλος του καταρράκτη, το ύψους του οποίου φτάνει τα 30μ. Συγκεκριμένα ο Αραβαντινός αναφέρει χαρακτηριστικά:<<Το ύψος του και η βαρύτατη κατάπτωση των αφροδεστάτων νερών δημιουργούν τεράστια εντύπωση, ο δε θόρυβος ακούγεται σε απόσταση δύο με τρείς ώρες, καταστράφηκε όμως εξαιτίας μεγάλης βροχής που έπληξε την κοιλάδα στις 6  Δεκεμβρίου του 1879 ή το 1880 και ο σαφώς υποδεέστερος του αρχικού είναι σήμερα γύρω στα 20  περίπου μέτρα>>. Από τις περιγραφές τις οποίες έκαναν ξένοι περιηγητές διαφορετικής εθνικότητας και ιδιότητας κατά τον 19ο κυρίως αιώνα, μεταξύ των οποίων: Του Γάλου διπλωμάτη-ιατρού pougeville που τον Μάιο του 1806 ακολουθώντας το ρεύμα του Καλαμά φθάνει στον Καταρράκτη της Γλίζιανης και του δίνεται η ευκαιρία να τον περιγράψει, εκπληρώνοντας έτσι παλιότερη υπόσχεσή του: <<ο Καταρράκτης μια υδατόπτωση από είκοσι πέντε μέτρα ύψος καθώς το μάτι αγκαλιάζει όλο τον όγκο των υδάτων του αποτελεί ένα εντυπωσιακό θέαμα>>. Του Άγγλου Στρατιωτικού –τοπογράφου Leake που κατέβηκε στην κοιλάδα του Καλαμά διαμέσω αμπελιών στις  5 Ιουνίου του 1809 και βρέθηκε μπροστά στον Καταρράκτη:,<<Το ποτάμι είναι εξήντα ή εβδομήντα πόδια (αγγλοσαξονική μονάδα μήκους, και κατά τον Leake το  ύψος του είναι  18 -21 μέτρα περίπου), και πέφτει σε έναν γκρεμό, ενώ πυκνό δάσος στη μια πλευρά και μερικές καλύβες και μύλοι στην άκρη της αντίθετης όχθης συμπληρώνουν την ομορφιά του τοπίου>>.
  Του Άγγλου  G.G.Byron Λόρδου- ποιητή όπου επισκέφθηκε την περιοχή τον Οκτώβριο του 1809 και ο θαυμασμός του περιγράφεται σε μέρος της παρακάτω στροφής της περίφημης ποιητικής του δημιουργίας 
<< Childe Harold>>.  <<και το τραχύ αχολόγημα παρέκει του χειμάρρου  μας δείχνει που γκρεμίζεται και ο μέγας καταρράκτης  ορμητικός ανάμεσα στους απότομους βράχους, που πότ΄ευραίνουν την ψυχή, και πότε την τρομάζουν!!!.>>
    Του Άγγλου  ιατρού  H.Holland o oποίος πήγε στον Καταρράκτη της Γλίζιανης το Μαρτιο του 1813:
<<ο ποταμός πέφτει από ένα βράχο ύψους  60  ή  70  ποδιών και είναι μοναδικός λόγω του ότι έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τον Κλαύντ στο Κόρρα-Λιν της Σκωτίας,και ο  ποταμός χωρίζεται  καθώς περνά από ιτιές  και άλλους θάμνους,ενώ σε μικρή απόσταση υπάρχουν και άλλοι μικρότεροι (σήμερα δυο τον αριθμό).>>
  Του Ελβετού Α. Schlafli  ιατρού φυσιοδίφη που μας επιφυλάσσει μια θαυμάσια περιγραφή  κατά την επίσκεψή του το Σεπτέμβριο του 1858:
<< ο θόρυβος του με ευν0Ïκό άνεμο και η μεγάλη μάζα νερού πρέπει να ακούγεται σε απόσταση δυο και τρεις ώρες, αυτή τη φορά όμως μόλις γινόταν αντιληπτός από απόσταση δέκα λεπτών της ώρας. Πολύ κοντά του είναι χτισμένος ένας μύλος και μια άθλια ξύλινη γέφυρα που τρέμει σε κάθε βήμα και οδηγεί στα δεξιά του σε δασώδη όχθη.Η μάζα του νερού βροντερή και γεμάτη αφρούς πέφτει σε πλάτος 2-21/2 μέτρων πάνω σε ένα ασβεστολιθικό τείχος 18-20 μέτρων.
  Η βλάστηση τριγύρω πολύ πλούσια από πλατάνια, ιτιές και αμυγδαλιές στις δε πλαγιές του υπάρχει άφθονη χλόη και ο κισσός σκεπάζει τους βράχους>>.
Ο καταρράκτης της Γλίζιανης συμπεριλήφθη επίσης και σε Αγγλικό ταξιδιωτικό οδηγό του 1884 των εκδόσεων Myrray  αναφέροντας ότι: 4 μίλια πριν φτάσουμε στην Ζίτσα είναι ο καταρράκτης όπου ο Καλαμάς πέφτει από ένα βράχο 60 ή 70 πόδια και το σκηνικό τριγύρω του είναι όμορφο. Επίσης αναφορά έγινε και από την αθηναϊκή εφημερίδα (ΩΡΑ)με σχετική ανταπόκριση της από τα Ιωάννινα τον Απρίλιο του 1879.

Ο Καταρράκτης θεωρείται από τα αρχαιότερα χωριά του νομού και ταυτίζεται με το αναφερόμενο στο χρυσόβουλο του Ανδρόνικου Β΄ του Παλαιολόγου που συντάχτηκε στα 1319.
Το 1854 κατά τη γνωστή επανάσταση του Γρίβα το χωριό κάηκε από τους Αρβανίτες του δερβέναγα Σουλεημάν Ταχήρι. Το 1866 φέρεται ιδιοκτησία της Χαϊρής που ήταν στο χαρέμι του Σαντήκμπεη Τατάραγα. Στα 1873 στη γνωστή έκθεση του επισκόπου Βελλάς η Γλύζιανη αριθμούσε 28 οικογένειες και λειτουργούσε σχολείο.

Σήμερα ο Καλαμάς λόγο του σαθρού  και ασβεστόλιθο εδάφους έχει δημιουργήσει πολλούς καταρράκτες και ένα υπέροχο φαράγγι με σπηλιές, που κάθε μια της έχει και το δικό της όνομα όπως Ασκηταριό,Κοκκινόγουβα,Πουρταζά που σε χρόνια δύσκολα χρησίμευσαν και ως καταφύγια των κατοίκων,  και φυσικά γεφύρια, που προσφέρουν φωλιά και ασφάλεια σε σπάνια πουλιά και ζώα. Το μονοπάτι που θα σε ξεναγήσει  θα σε περάσει από την εκκλησία του αγίου Γεωργίου χτισμένη το 1605 με το καμπαναριό της να το βαστάζουν δύο γέρικα πουρνάρια. Πιο χαμηλά βρίσκετε η εκκλησία τη αγίας Παρασκευής που κτίστηκε το 1700, όπως αναφέρεται σε αγιογραφίες του ναού. Λειτούργησε ως μοναστήρι επί πολλά έτη με τα κελιά των μοναχών να σώζονται ως το 1950.
Ο επισκέπτης μας έχει την ευκαιρία να καθοδηγηθεί από τους χάρτες με την χάραξη των μονοπατιών, που βρίσκονται στην είσοδο του χωριού μας. Τα  πολλά είδη χλωρίδας και πανίδας, θα γοητεύσουν όχι μόνο τους φυσιολάτρες και ορειβάτες, αλλά και τον κάθε άνθρωπο που θα έχει την ευκαιρία να το διαβεί.


 

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 16:00

Ιερομνήμη

Το χωριό Ιερομνήμη βρίσκεται βορειοδυτικά των Ιωαννίνων σε απόσταση 40 χλμ., η κτίση του ανάγεται στον 14ο μ. Χ. αιώνα και οφείλει το όνομά της στην γνωστή οικογένεια των Ιερομνημόνων των Ιωαννίνων.

Η περιοχή κατοικούνταν από τα πανάρχαια χρόνια αφού πάνω από το χωριό υψώνονταν οι λόφοι Στσέλυμς (Γυμνόλοφος 812μ. υψόμετρο) και Καστρί όπου υπάρχουν ερείπια από αρχαία πόλη κυκλώπεια τείχη.

Από άποψη φυσικής ομορφιάς πρόκληση για τον επισκέπτη, αποτελούν οι δύο ιστορικές πηγές που τα νερά τους πότιζαν τον κάμπο. Ο «Νηστικός» γεμάτος σκιερά πλατάνια και η «Νεροτριβιά» που το όνομά της δείχνει ότι εκεί λειτουργούσε πριν αιώνες νεροτριβή. Με τα νερά του Νηστικού λειτουργούσε ο νερόμυλος του χωριού κτίσμα του 19ου αιώνα και το 1945 λειτουργούσε το μοναδικό στην περιοχή υδροηλεκτρικό εργοστάσιο για τις ανάγκες του χωριού. Εκεί υπάρχουν και δυο μικρά γεφύρια.

Το συγκρότημα «μύλος- νεροτριβή- μαντάνια» και τα γεφύρια χαρακτηρίστηκαν ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο.

 

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:58

Βροντισμένη

Μικρό χωριό του Δήμου κοντά στην Μονή Βελλάς, με λίγους μόνιμους κατοίκους. Οι περισσότεροι διαμένουν στα Ιωάννινα και αρκετοί στην Αθήνα. Έχει έκταση 3 τ. χλμ. και είναι χτισμένη σε υψόμετρο 430μ. πάνω σε λόφο με καταπληκτική θέα στην κοιλάδα του Καλαμά.

Το όνομα του χωριού είναι ελληνικό και λέγεται πως πήρε αυτό το όνομα από τους πολλούς κεραυνούς που πέφτουν συχνά στην περιοχή, ή κατ΄ άλλη εκδοχή από κάποια γυναίκα κεραυνοβολημένη σε τόπο και χρόνο που δεν είναι γνωστά. Πότε κατοικήθηκε για πρώτη φορά δεν είναι γνωστό.

Μνημονεύεται στο βιβλίο συγκομιδής της Μονής Σωσίνου. Πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο κατέγραφε από το 1742 μέχρι το 1838 τις ποσότητες προϊόντων που παρέδιδαν κάθε χρόνο στο μοναστήρι τα γύρω χωριά με βάση τη συγκομιδή τους.

Ανατολικά του χωριού εκτείνεται, κατακόρυφα σχεδόν, το βουνό με υψηλότερη κορυφή την «Τσούκα», κατάφυτο από δάση πουρναριού, όπου υπάρχουν σε καλή κατάσταση Πελασγικά τείχη, στο Καστρί. Εκεί χτίστηκε το «παλιό χωριό», το 1864.

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:57

Αρετή

Η παλαιά ονομασία του χωριού ήταν «Γκρίμπιανη», σλαβική λέξη που σημαίνει «απόκρημνος τόπος».

Ο παλαιός οικισμός «Παλαιογκρίμπιανη» βρίσκεται ψηλά στις πλαγιές του Κασιδιάρη που βρίσκονται πλέον τα ερείπιά του.

Το χωριό κατοικήθηκε ιδίως μετά την παραχώρησή του από τον Δεσπότη Ιωαννίνων Ιζαού στον επίσκοπο Βελλάς για κατοικία το 1385.

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:55

Ωραιόκαστρο

Το χωριό Ωραιόκαστρο είναι χτισμένο κοντά στις πηγές «Γκλάβας» από τις οποίες σχηματίζεται ο ποταμός Γορμός, ένας από τους κυριώτερους παραπόταμους του Καλαμά. Κοντά στο χωριό βρίσκεται ο καταρράκτης στην θέση «Δέση», σε μια περιοχή με πλούσια βλάστηση, καθώς και ένας νερόμυλος και δύο νεροτριβές, το πέτρινο τοξωτό κατωγέφυρο Ωραιοκάστρου αλλά και αρχαιολογικοί χώροι όπως τα ερείπια της ακρόπολης Ωραιοκάστρου, τα ερείπια μονής και ναϋδρίου και προϊστορικοί ταφικοί τύμβοι και οικιστικά λείψανα που χρονολογούνται από την Ύστερη Χαλκοκρατία έως την Ελληνιστική περίοδο, που φανερώνουν την σημασία της περιοχής κατά την αρχαιότητα. Από τον λόφο που βρίσκονται τα ερείπια της ακρόπολης Ωραιοκάστρου (θέση «Κάστρο») υπάρχει πανοραμική θέα προς τον καταρράκτη και όλη την γύρω περιοχή, μέχρι και τους επιβλητικούς ορεινούς όγκους της Τύμφης. 

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:54

Ρουψιά

Αξιόλογη είναι η εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου με το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Ενδιαφέρον για τον επισκέπτη παρουσιάζει το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής καθώς και το δάσος της Ρουψιάς.

Η περιοχή έχει ενταχθεί στους επιστήμονικούς καταλόγους του ΥΠΕΧΩΔΕ για το δίκτυο NATURA ως ‘Περιοχή Ιδιαίτερου Ενδιαφέροντος’.

Βρίσκεστε εδώ: Home Διαχειριστής