Δήμος Πωγωνίου

Διαμερίσματα
Τετάρτη, 06 Απριλίου 2016 05:01

Λάβδανη

Χωριό χτισμένο στις δυτικές πλαγιές του όρους Κασιδιάρη, σε υψόμετρο 700. Η Λάβδανη έχει 39 κατοίκους. Απέχει 47 χλμ ΒΔ από τα Ιωάννινα.

Αξιοθέατα

Η ΜΟΝΗ ΜΑΚΑΛΕΞΗ (ΜΑΚΡΥΑΛΕΞΗ), αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, κοντά στον οικισμό Κάτω Λάβδανη. Ιδρύθηκε τον 11ο αι.
ΤΟ ΠΕΤΡΙΝΟ ΓΕΦΥΡΙ, κοντά στην Κάτω Λάβδανη.

Κατηγορία Διαμερίσματα

Ο `Αγιος Κοσμάς έπέρασε άπό τό Βασιλικό τόν ΄Απρίλιο τού 1777 γιά πρώτη καί τόν ΄Οκτώβριο τού 1778 γιά δεύτερη φορά.Κατά τήν πρώτη φορά δέν έμεινε στό χωριό γιά νά διδάξει,τήν δεύτερη όμως παρέμεινε γιά έξι ήμέρες.
Τήν πρώτη διδαχή τήν έκανε στήν πεδιάδα τού ΄Αγίου Νικολάου καί τήν δεύτερη στό εξωκκλήσι τού Άγίου Γεωργίου. Ό Άγιος όπου έπηγενε προσεύχονταν παρουσία τών κατοίκων, στά σταυροδρόμια τών χωριών.Στό Βασιλικό έπροσευχήθηκε σέ δύο σταυροδρόμια. Στό τρίτο σταυροδρόμι τής΄Αγίας Παρασκευής (θέση Καρυά), πού πήγε γιά νά προσευχηθεί, άντίκρυσε μέ στενοχώρια τούς σιουμπάσηδες νά ζυγίζουν τή σοδιά τών κατοίκων γιά νά ύπολογήσουν τόν φόρο τής δεκάτης, πού έπρεπε νά είπράξει τό Τουρκικό δημόσιο,άπό τούς σκλάβωμένους Έλληνες.
Τότε μερικοί Βασιλικώτες τών ρώτησαν τί προβλέπει γιά τήν άπελευθέρωση τού χωριού καί ό `Αγιος τούς άπήντησε : "τά βάσανα είναι άκόμα πολλά.Θυμηθείτε τά λόγια μου,προσεύχεσθε, ένεργείτε, καί ύπομένετε στέρεα".
Μετά πήρε ένα παλούκι,κατ΄'αλλους τό μπαστούνι ή τό ραβδί του, τό έβαλε στήν σχισμή ΄Ενός δένδρου καί είπε:" Αμα κλείσει ή σχισμή καί κλειστεί μέσα τό παλούκι,τότε θά έρθει τό ποθούμενο".
Η προφητεία έπαληθευτικε τό 1912-13, άπελευθερώθηκε ό τόπος μαζί καί ή Βόρειος Έλλάδα.
Τό δένδρο αύτό έχει διασωθεί καί φυλάσσεται στό Μουσείο πού βρίσκεται στό κάτω μέρος τού χωριού καί μέσα στόν προαύλιο χώρο τού έξωκκλησίου τού ΄Αγίου, πού χτίστηκε τό 1954.
Στόν ίδιο προαύλιο χώρο, θά δούμε καί τό Εικονοστάσι πού χτίσανε οί κάτοικοι τού χωριού, άμέσως μόλις ή είδηση τής θανάτωσης τού Άγίου Έφτασε ως τό Βασιλικό. Τό εικονοστάσι είναι χτισμένο άκριβώς έκεί πού στάθηκε Ό Άγιος Κοσμάς,γιά νά διδάξει καί νά Προφητεύσει.
 

[Πηγή: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.]

Τό Μουσείο διαχειρίζεται ό Σύλλογος  "ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ" ό oποίος έδρεύει στό Βασιλικό Πωγωνίου.
Τα τηλέφωνα επικοινωνίας γιά επίσκεψη στο Μουσείο είναι:69 32 96 70 02 καί 69 46 89 15 09.


 

Κατηγορία Διαμερίσματα
Τετάρτη, 10 Αυγούστου 2011 08:37

Μερόπη

Η Μερόπη βρίσκεται σε υψόμετρο 860 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας, έχει έκταση 11 τετραγωνικών χιλιομέτρων και στην τελευταία απογραφή, απογράφτηκαν 19 κάτοικοι.

Απέχει από τα Ιωάννινα 70 χιλιόμετρα μέσω Βασιλικού και Βήσσανης, ενώ μέσω Πωγωνιανής απέχει 80 χιλιόμετρα.

Ααρχικά ονομαζόταν Ρομπάτες και  μετονομάστηκε το 1928 (Δ. 1231/1928).

Η εξέλιξη του πλυθυσμού έχει ως εξής: 88 κάτοικους το 1981, 266 κατοίκους το 1940, 318 κατοίκους το 1920, 470 κατοίκους το 1895 και 69 οικογένειες το 1874.

Πανηγύριζε στις 8 Σεπτεμβρίου - Γεννέσιον της Θεοτόκου, της Παλιουρής, ενώ τώρα πανηγυρίζει το πρώτο Σαββατοκύριακο μετά τον Δεκαπεντάυγουστο.

Έχει κεντρική εκκλησίοα της Γέννησης της Θεοτόκου και παρεκλήσια τα παρακάτω:

  • Παναγιά
  • Μεταμόρφωση του Σωτήρος
  • Αγία Παρασκευή
  • Άγιος Νικόλαος
  • Προφήτης Ηλίας

Οι συλλογικοί φορείς του χωριού είναι οι ακόλουθοι:

  • Αδελφότητα Θεσσαλονίκης (ίδρυση 1928)
  • Αδελφότητα Αθηνών (ίδρυση 1956)
  • Εξωραϊστικός σύλλογος (ίδρυση 1977)

Το τηλέφωνο του συλλόγου και του καφενείου στο χωριό είναι το 2657031543.

Το Κέντρο Πολιτιστικής Αναφοράς Μερόπης, που στεγάζεται στο κτίριου του παλιού σχολείου, δημιουργήθηκε το 2000. Εκεί εκτίθεται πληροφοριακό υλικό για τον Αρχαιολογικό χώρο της άνω κοιλάδας του Γορμού, φωτογραφικό και άλλο έντυπο υλικό από την ιστορία, τη ζωή και τη δράση των Μεροπαίων, αρχειακό υλικό, εκδόσεις Μεροπαίων και λαογραφικά αντικείμενα.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην διεύθυνση http://www.meropi.gr/

Κατηγορία Διαμερίσματα
Δευτέρα, 30 Μαΐου 2011 09:01

Δρυμάδες

Οι Δρυμάδες είναι ορεινό χωριό του νομού Ιωαννίνων. Βρίσκονται βορειοδυτικά του νομού και απέχουν ελάχιστα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Είναι χτισμένες σε υψόμετρο 1.040 μέτρων στις πλαγιές του όρους Δούσκο και αποτελούν έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Ιωαννίνων. Οι Δρυμάδες ανήκουν στην Δημοτική Ενότητα Πωγωνιανής και ο πληθυσμός τους σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 127 κάτοικοι.

Το εξωκλήσι  του Αγίου Νικολάου  βρίσκεται πολύ κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Διατηρείται σε σχετικά καλή κατάσταση και γίνονται προσπάθειες από τον εξωραιστικό σύλλογο του χωριού για την επισκευή του. Δεν είναι εύκολα προσβάσιμος λόγω της πυκνής βλάστησης αλλά υπάρχει πρόθεση να δημιουργηθεί  μονοπάτι
Ο ιερός ναός του Αγίου Νικολάου  βρίσκεται στην πλατεία του χωρίου .Χρονολογείται από το 1733 .Τελευταία έγινε αναστήλωση από την εφορία βυζαντινών αρχαιοτήτων.
Το εξωκλήσι  της Αγίας Τριάδας  βρίσκεται στους πρόποδες του όρους  Νεμέρτσικας και είναι προσβάσιμο από μια εύκολη ορεινή διαδρομή.
Ο νερόμυλος βρίσκεται κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα.  Λειτουργούσε μέχρι την δεκαετία του 60 Διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση αλλά δεν είναι  εύκολα προσβάσιμος λόγω της πυκνής βλάστησης.

Tο μεγαλύτερο πλεονέκτημα του χωρίου είναι το δίκτυο ορεινών διαδρομών. Υπάρχει δυνατότητα 4 διαδρομών:
α) Δρυμάδες (υψόμετρο 1100)-κορυφή Νεμέρτσικας(υψόμετρο 2208) – διάρκεια διαδρομής 6 ώρες.
β) Δρυμάδες -κορυφή Νεμέρτσικας- προφήτης Ηλίας Μερόπης- Παλαιόπυργος  – διάρκεια διαδρομής 7 ώρες.
γ) Δρυμάδες -κορυφή Νεμέρτσικας- Κουρούνα- Βλαχοβούνι- Πωγωνίσκος- διάρκεια 9 ώρες.
δ) Δρυμάδες -κορυφή Νεμέρτσικας- Κουρούνα- Βλαχοβούνι-Μολυβδοσκέπαστη- διάρκεια 10 ώρες.

Το εξωκλήσι  της Αγίας Τριάδας  βρίσκεται στους πρόποδες του όρους  Νεμέρτσικας και είναι προσβάσιμο από μια εύκολη ορεινή διαδρομή

 

Κατηγορία Διαμερίσματα
Παρασκευή, 18 Φεβρουαρίου 2011 18:59

Πωγωνιαννή (Βοστίνα)

Πρώτη εγκατάσταση

Είναι δύσκολο να καθοριστεί η πρώτη εγκατάσταση των κατοίκων στην περιοχή, γιατί λείπουν παντελώς μαρτυρίες. Παραδίνεται ότι οι πρώτοι κάτοικοι ήταν εκείνοι που εγκαταστάθηκαν σε όλη την έκταση του σημερινού οικισμού της Πωγωνιανής. Οι περισσότερες οικογένειες εγκαταστάθηκαν ομαδικά από την «μεγάλη ράχη» και κάτω και συγκρότησαν τους τέσσερις συνοικισμούς : Τις Αυλές, την Ομαλή, το Τούροβο, και το Κόπανο. Οι συνοικισμοί αυτοί σχηματίστηκαν ο ένας κοντά στον άλλο για λόγους ασφαλείας και διατηρήθηκαν μέχρι και τον 14ο αιώνα. Για τις θρησκευτικές τους ανάγκες είχαν χτίσει και δύο εκκλησίες. Η μία, όπως παραδοσιακά διασώθηκε, τιμώνταν στο όνομα της Αγίας Αναστασίας και η άλλη επ’ ονόματι αγνώστου Αγίου. Και από τις δύο εκκλησίες διακρίνονται ίχνη θεμελίων ανάμεσα από πολυετείς βελανιδιές.

Στα 1343 -1345 κάνει την εμφάνισή της η φοβερή αρρώστια πανώλη (πανούκλα), η οποία αποδεκάτισε μέσα σε λίγα χρόνια το 1/3 του πληθυσμού της περιοχής. Την τύχη αυτή ακολούθησαν και οι τέσσερις συνοικισμοί. Αρκετοί από όσους επέζησαν μετακινήθηκαν σε νέους οικισμούς. Συγκεντρώθηκαν στο βορειοδυτικό μέρος του χωριού μέχρι το μοναστήρι της Αγίας- Παρασκευής και σχημάτισαν τον συνοικισμό «Ζιουγκλαράτες» που σημαίνει γεωργοί. Οι υπόλοιπες οικογένειες των συνοικισμών μετακινήθηκαν βορειότερα προς την περιοχή της «Θεοτόκου» και ίδρυσαν τον συνοικισμό «Κατούνα» ως τις σημερινές τοποθεσίες Άι-Γιώργης και Σιουμάνο. Στην περιοχή του Άι-Γιώργη βρίσκονται παλαιοχτίσματα που οριοθετούν όχτους χωραφιών. Εκεί έχτισαν και εκκλησία στο όνομα του Αγίου Γεωργίου, για να παρεμποδίζει ο Άγιος Καβαλάρης τον φοβερό δράκο του δάσους στην εξάπλωση της επιδημίας. Η εκκλησία έγινε μοναστήρι με κελιά και βοηθητικούς χώρους για τους προσκυνητές. Αργότερα οι μουσουλμάνοι το μοναστήρι στον Άι-Γιώργη το μετέτρεψαν σε τεκέ, με κτίρια λατρείας, αποθήκες, στέρνα, δωμάτια υποδοχής, κλπ.

Συγκρότηση του οικισμού της Βοστίνας

Στην περιοχή εγκαταστάθηκαν μουσουλμανικές οικογένειες, οι οποίες, όπως ήταν φυσικό, επέφεραν ρήγματα στους τοπικούς χριστιανικούς πληθυσμούς, στους συνοικισμούς Ζιουγκλαράτες και Κατούνα.

Η Βοστίνα, ως ξεχωριστός οικισμός, συγκροτήθηκε μάλλον μετά το 1550, όταν οι Τούρκοι εγκατέστησαν εκεί εξωμότες μουσουλμάνους. Ο Ι. Λαμπρίδης(Ηπειρ. Μελετήματα, Πωγωνιακά) αναφέρει ότι η εγκατάσταση εξισλαμισμένων Αλβανών στη Βοστίνα έγιναν σε δύο κύματα. Το πρώτο στα μέσα το 16ου  αιώνα και το δεύτερο στα μέσα του 17ου αιώνα. Η εξωμότες μουσουλμάνοι που εγκαταστάθηκαν στην Βοστίνα άρπαξαν τις περιουσίες των χριστιανών, οι οποίοι αναγκάστηκαν και πάλι να μετακινηθούν στην περιοχή του Άι-Λια. Τα γεγονότα αυτά συνέβησαν μετά το 1650-1700. Οι μετακινηθέντες κάτοικοι εργάζονταν ως τσιφτήδες (δούλοι) στις υπηρεσίες των Τούρκων μπέηδων και αγάδων. Οι μουσουλμάνοι έχτισαν τέμενος στο κέντρο του οικισμού για τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Ο μιναρές διατηριόταν μέχρι το 1950, οπότε κατέρρευσε.

Πότε και από ποιους πήρε το όνομα «Βοστίνα» είναι άγνωστο. Πολλοί το ερμηνεύουν ως «Βοσκήσιμον τόπον», λόγω των πολλών βοσκοτόπων. Άλλοι το ερμηνεύουν ως «λουλουδότοπο», από τα άφθονα λουλούδια στην περιοχή. Πολλοί υποστηρίζουν ότι προέρχεται από την Τουρκική λέξη «Μπόστι» (=τόπος πληρωμής φόρου). Η Βοστίνα ήταν έδρα που έρχονταν κάτοικοι 83ων χωριών και πλήρωναν φόρους. Από το «Μπόστι» έγινε «Μποστίνα-Βοστίνα».

Έδρα του «Καζά Πωγωνίου» ήταν η Βοστίνα με υποδιοικητή (Μουτεσελίμη), που υπαγόταν στην υποδιοίκηση Αργυροκάστρου. Η Βοστίνα παρέμεινε πρωτεύουσα Πωγωνίου και μετά την απελευθέρωση (1913) ως το 1922, χρονιά που η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Δελβινάκι. Το 1928 μετονομάστηκε σε Πωγωνιανή σε ανάμνηση της Παλιάς Πωγωνιανής στη Διπαλίτσα (Μολυβδοσκέπαστο).

Ο κεντρικός ιερός ναός του Αγίου Νικολάου

Σύμφωνα με μία ενθύμηση που υπάρχει στο ναό η θεμελίωση του ναού έγινε τον Νοέμβριο του 1872 και μετά από έναν χρόνο(το Δεκέμβριο του 1973) στην μνήμη του Αγίου, τελέστηκε η πρώτη λειτουργία. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο κατασκευάστηκε τον Μάρτιο του 1874, ενώ τα επίσημα εγκαίνια έγιναν αργότερα το 1894. Τα χρήματα για την ανέγερση του ναού και την κατασκευή του τέμπλου προέρχονται από εκδηλώσεις (ζιαφέτια), που πραγματοποιούνταν από τους ταξιδεμένους στην πόλη Βοστινιώτες.

Η ενθύμηση που αντιγράφηκε το 1951 από τον δάσκαλο Αριστοτέλη Ζωΐδη , είναι η εξής : « το έτος 1872 = 6 : Νοεμβρίου ημέρα Δευτέρα ερήχθη το θέμελον του Αγίου Νικολάου της νέας εκκλησίας.

Παπακώστας Χρίστου Τζάτζης

γράφω για θήμηση

Διήρκησε η κατασκευή της εκκλησίας εν έτος η δε αρχή της λυτουργίας έγινεν εις τούτον τον νέον ναόν την 6 δεκεμβρίου 1873 εις του Αγίου την μνήμην ο δε τέμπλος έγινε μετά παρελθόντος τριών μηνών….»

Μετά την απελευθέρωση (1913)

Ιδρύματα Πωγωνιανής

Το 1923 ιδρύθηκε το εθνικό οικοτροφείο αρένων Πωγωνίου (σήμερα Κέντρο Παιδικής Μέριμνας(Κ.Π.Μ.)). Στεγάστηκε στο παλιό Τουρκικό Διοικητήριο για την περίθαλψη προσφυγόπουλων από την Μικρά Ασία και, κυρίως, από τις Αλβανοκρατούμενες περιοχές της Βορείου Ηπείρου. Το κτίριο ανακαινίστηκε και αργότερα προστέθηκε και άλλη πτέρυγα για τις ανάγκες των φιλοξενούμενων μαθητών. Επειδή το κτίριο δεν επαρκούσε για την εξυπηρέτηση των παιδιών, ένας αριθμός παιδιών διέμενε στο σαράι του Τούρκου Ισμαήλ Μπέη(στην Κορυφή του χωριού) που χαρακτηρίστηκε ως «παράρτημα» του εθνικού οικοτροφείου. Το οίκημα αυτό χρησιμοποιήθηκε από τον Φ.Σ.Π. ως γυμνασιακό οικοτροφείο αρένων, από το σχολικό έτος 1934-1935 μέχρι το 1976, οπότε οι μαθητές στεγάστηκαν στην ανεγερθείσα μαθητική εστία. Το Κ.Π.Μ. και σήμερα φιλοξενεί παιδιά από την βόρειο ήπειρο και από άλλες αλβανικές περιοχές.

Γυμνάσιο Πωγωνιανής

Το 1924 ιδρύεται το Γυμνάσιο της Βοστίνας το οποίο άρχισε να λειτουργεί ως τετρατάξιο το σχολικό έτος 1924-1925. Για τη στέγαση του Γυμνασίου χρησιμοποιήθηκε η οικία του Τούρκου Μουχτάρ Σουλεϊμάν. Εκεί στεγάστηκε το «Γυμνάσιο της Βοστίνας», το οποίο με την μετονομασία του χωριού σε «Πωγωνιανή» το 1928 και του Γυμνασίου σε «Γυμνάσιο Πωγωνιανής», στεγαζόταν στο σπίτι του Σουλεϊμάν μέχρι το 1963, οπότε ανεγέρθη το υπάρχον, διδακτήριο και σε αυτό λειτουργεί ως Γυμνάσιο – Λύκειο μέχρι σήμερα.

Το Γυμνάσιο Πωγωνιανής από τότε, με μία ολιγόχρονη διακοπή, λόγω της εσωτερικής ανωμαλίας στη χώρα, συνεχίζει να λειτουργεί και να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε παιδιά από όλη την Ήπειρο με το ίδιο εύρος κοινωνικής προέλευσης και καταγωγής. Προπολεμικά το μαθητικό δυναμικό του Γυμνασίου προερχόταν από το χαμένο Ηπειρωτικό τμήμα. Τα τελευταία χρόνια, μετά το 1991, και πάλι παιδιά του ξεκομμένου ελληνισμού αλλά και αλβανόπουλα, από πολλές περιοχές της Αλβανίας, φιλοξενούνται στα ιδρύματα της Πωγωνιανής και φοιτούν στο Γυμνάσιο – Λύκειο. Από το 1963 το λεγόμενο «Παλιό Γυμνάσιο» χρησιμοποιήθηκε από το Φ.Σ.Π. ως γυμνασιακό οικοτροφείο θηλέων μέχρι το 1976, οπότε οι μαθήτριες στεγάστηκαν στην μαθητική εστία.

Μητροπολιτική Σχολή Βοστίνας (Παλιό Δημοτικό Σχολείο)

Στη Βοστίνα λειτουργούσε Σχολαρχείο (Ελληνικό σχολείο). Λειτούργησε μέχρι το 1929, χρονιά που καταργήθηκε γιατί οι μαθητές του απορροφήθηκαν από το Γυμνάσιο. Οι εργασίες ανέγερσης του διδακτηρίου άρχισαν το 1892 και ολοκληρώθηκαν το 1897. Το διδακτήριο χρησιμοποιήθηκε ως δημοτικό σχολείο, μετά την κατάργηση της μητροπολιτικής σχολής, μέχρι το 1964 όταν το σχολείο μεταστεγάστηκε στο νέο διδακτήριο κάτω από την εκκλησία. Σήμερα χρησιμοποιείται ως κατοικία του εφημερίου της Κοινότητας. Η σχολή βρίσκεται δίπλα από τον Ιερό ναό του Αγίου Νικολάου.

Επαγγελματικές σχολές του «ιδρύματος Ι. Λάτση»

Το σχολικό έτος 1992-93 η μαθητική εστία  φιλοξένησε 120 βορειοηπειρωτόπουλα (101 αγόρια και 19 κορίτσια) τα οποία φοιτούσαν στο Γυμνάσιο – Λύκειο Πωγωνιανής. Το 1992 ανακαινίστηκε το κτήριο της μαθητικής εστίας και διαμορφώθηκαν οι χώροι για την λειτουργία των τεχνικών σχολών για επαγγελματική αποκατάσταση των βορειοηπειρωτόπουλων. Η λειτουργία των σχολών άρχισε τον Σεπτέμβριο του 1992 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Λειτουργούν τμήματα μηχανικών αυτοκινήτων, ηλεκτρολόγων, ξυλουργών (επιπλοποιών), μεταλλικών κατασκευών και τμήμα κομμωτικής για κορίτσια. Η φοίτηση στις σχολές είναι διετής. Εκτός από μαθήματα ειδίκευσης παρέχονται επιπλέον και γενικά μαθήματα παιδείας και γλώσσας. Στις δύο πτέρυγες της μαθητικής εστίας, στεγάζονται τα αγόρια και τα κορίτσια. Στην Τρίτη πτέρυγα βρίσκονται τα εργαστήρια για την πρακτική εξάσκηση των εκπαιδευόμενων.

Έγραψαν για τη Βοστίνα (Πωγωνιανή)

« Η Βοστίνα, γράφει ο Ι. Λαμπρίδης, (Ηπειρωτικά Μελετήματα, Πωγωνιακά, έτος 1993, σελ. 11) Δ. του Δελβινακίου τρεις ώρας εις τας υπωρείας ιδίου όρους και ύπερθεν της δεξιάς όχθης ομώνυμου ποταμού εις δύο ενορίας διαιρούμενη». Και ο Σπύρος Στούπης γράφει: « Μέσα στα τελευταία βουνά της σημερινής ελληνοαλβανικής μεθορίου ξεπροβάλλει η άλλοτε Βοστίνα… που υπήρξε έδρα του δυτικού τμήματος της περιοχής και σημαντικό εμπορικό κέντρο… Είχε μεγαλοπρεπή εκκλησία, τζαμί, διοικητήριο, σχολεία μουσουλμανικά και ελληνορθοδόξων, 3 ξενώνες και 5 εμπορικά καταστήματα».

(Σπ. Στουπή, Πωγωνιακά και Βεσσανιώτικα, σελ. 97)

Και ο Χρ. Β. Χατζόπουλος (Ηπειρωτικός Αστέρας 1904, σελ. 94-95) γράφει: «Βοστίνα κωμόπολις αριθμούσα περί τας 3.000 πληθυσμόν είναι πρωτεύουσα της Πωγωνιανής, έδρα υποδιοικήσεως. Έχει ωραίον ορίζοντα και γλυκύτατον κλίμα. Διακρίνεται διά τας ωραίας της οικοδομάς, εν αις διαπρέπει ιδία ο εν τω κέντρω ακριβώς της πόλεως ανυψούμενος Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου, εις εκ των καλλιτέρων και μεγαλυτέρων του τμήματος, παρ’ αυτού δε ωραία αυτής Σχολή».

Κείμενα: Νίκου Θ. Υφαντή

Κατηγορία Διαμερίσματα
Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:53

Παλαιόπυργος

Γενικά στοιχεία

O Παλαιόπυργος ανήκει στον Δήμο Πωγωνίου σαν χωριό της Δημοτικής Ενότητας Ανω Πωγωνίου. Απέχει οδικώς απο τα Ιωάννινα 66 χλμ, και απο την Κόνιτσα 45 χλμ.

Ιστορία

Στην Ήπειρο ο Ελληνισμός εμφανίζεται από το 2100 π.Χ. σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα. [1]. Oι Ηπειρώτες συμμετείχαν σε μεγάλο βαθμό στις υποθέσεις των άλλων ελληνικών φυλών, παρότι ήταν απομακρυσμένοι λόγω της δύσκολης ορεινής περιοχής.

Το Πωγώνι θεωρείται κοιτίδα των Μολοσσικών φυλών. Καταρχήν, στους προϊστορικούς και στους πρώτους ιστορικούς χρόνους η περιοχή δεν ονομαζόταν «Πωγώνι». Το όνομα αυτό πιθανόν να το απέκτησε πολύ αργότερα στην βυζαντινή εποχή (7ος αιώνας μ.Χ.). Στην Αρχαία εποχή φαίνεται ότι αποτελούσε τμήμα της χώρας των Μολοσσών, του ηπειρωτικού φύλου που συνέδεε την καταγωγή του με τον ομηρικό Αχιλλέα και τους γενναίους Μυρμηδόνες του και που χάρισε στην ανερχόμενη μακεδονική δύναμη τη βασίλισσα Ολυμπιάδα, μητέρα του Μ. Αλεξάνδρου ( 4ος αιώνας π.Χ.). Αυτό φαίνεται και από το μεγάλο πλήθος θέσεων με επιφανειακά λείψανα από την προϊστορική εποχή και τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Συστάδες τύμβων (δύο συνοικισμοί κυβωτιόσχημων τάφων) που ανακαλύφθηκαν από τον αρχαιολόγο Η.Ανδρέου, στη θέση Παλιουριά και Πλάση του Παλαιόπυργου, στην δεξιά όχθη του ποταμού Γορμού - μιλούν για μια συνήθεια ταφής των νεκρών που έχει τη ρίζα της στη Ρωσική στέπα.

Από το Πωγώνι πέρασε ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος για να φθάσει στην Ιταλία και να απειλήσει τότε την Ρώμη (3ος αιώνας). Τον ίδιο δρόμο (Κακκαβιά-Καλπάκι) ακολούθησαν και οι Ρωμαίοι (Ρωμαϊκή κατάκτηση 167 π.Χ.) και παρέδωσαν 70 πόλεις των Μολοσσών στα στρατεύματα τους για λεηλασία.

Εδώ θα ιδρύσει ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πωγωνάτος, επιστρέφοντας από στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ιταλική χερσόνησο, την Πωγωνιανή και θα ανοικοδομήσει εκ βάθρων την μονή της Μολυβδοσκέπαστου (7ος αιώνας μ.Χ.).

Από την περιοχή θα περάσουν πολλών ειδών εισβολείς και κατακτητές (Νορμανδοί, Σέρβοι, Αλβανοί, Τούρκοι και τελευταίοι οι Γερμανοί). Στόχος τους είναι ο ελέγχος της περιοχής αλλά οι Πωγωνήσιοι θα αντιστέκονται στο πέρασμα των αιώνων. Ο Κακόλακκος ήταν η παλιά πρωτεύουσα του Πωγωνίου-έδρα του Μ.Μπότσαρη. Στον Κακόλακκο υπάρχει η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου με το ιδιαίτερης αξίας τέμπλο της που είναι προσφορά της οικογένειας των Μποτσαραίων.

Στον Παλαιόπυργο (παλαιότερη ονομασία Μέβγεζα) ο Κούρτ πασάς είχε την «Κούλα» του (ένα κτίριο δηλαδή που συγκεντρώνονταν ένα μέρος της παραγωγής) και εδώ κατοικούσε ο «Μουτεσσαρίφης» (συλλέκτης φόρων) του Αλή Πασά. Στην θέση αυτή οι Παλαιοπυργίτες γκρέμισαν την «Κούλα» και έχτισαν την σημερινή αξιόλογη κεντρική εκκλησία του χωριού- αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου- με χρηματοδότηση των αδερφών Ιωάννη, Βασιλείου και Δημητρίου Παναγιώτου [2].

Αρχιτεκτονική

Στην περιοχή υπάρχουν οικισμοί παραδοσιακής ιδιομορφίας. Χαρακτηριστικό των οικισμών είναι το γκρίζο χρώμα από την χρήση της πέτρας που χρησιμοποιήθηκε πολύ στα σπίτια, στις στέγες στα δάπεδα, στο στρώσιμο των αυλών και στους δρόμους. Έτσι τα σπίτια των χωριών δένονται με αρμονία με το περιβάλλον. Επειδή η περιοχή είναι αγροτική τα σπίτια διατηρούν το σχήμα της αγροτικής αρχιτεκτονικής, δηλαδή είναι διώροφα πέτρινα με τετράριχτες στέγες και ομοιόμορφες αυλόπορτες και με ψηλούς τοίχους στις αυλές για προστασία. Παλαιότερα στις πλακόστρωτες αυλές τους άρμεγαν τα γιδοπρόβατα πριν τα μαντρώσουν στο κατώγι (ισόγειο). Το κατώγι χρησιμοποιούνταν επίσης και σαν αποθηκευτικός χώρος για τα βαρέλια με το κρασί, το τυρί και τα ξύλινα αμπάρια με το σιτάρι. Στον όροφο πάνω από το κατώγι υπήρχε το μαντζάτο (καθιστικό), τον οντά (σαλόνι), το μαγειριό (κουζίνα) και τα υπνοδωμάτια. Οι χαλέδες (τουαλέτες) βρίσκονταν έξω από το σπίτι στον κήπο κάτι που φαίνεται και σήμερα στα παλιά σπίτια. Οι οικοδομές είναι προσαρμοσμένες στο κλίμα και στις απλές λειτουργίες της πατριαρχικής οικογενειακής ζωής των γεωργών και των κτηνοτρόφων κατοίκων τους. Κάθε σπίτι είχε το αλώνι και την αχυροκαλύβα του σε κάποιο χωράφι που υπήρχε δυνατό ρεύμα αέρα. Εκεί υπήρχαν στημένες οι θημωνιές με χόρτο ή άχυρο γύρω από ένα ψηλό πάσαλο. Τα σπίτια είναι χτισμένα σε μαχαλάδες(γειτονιές) το ένα κοντά στο άλλο για προστασία και ασφάλεια από τους ληστές, άλλα γύρω από την εκκλησία άλλα γύρω από το σχολείο, την πλατεία και το καφενείο. Οι εκκλησίες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η κύρια είσοδος είναι μικρή και τοξωτή προστατεύεται από κιονόκτι στο νάρθηκα και βρίσκεται στο νότιο τμήμα του ναού. Εσωτερικά διαιρείται σε δύο μέρη με τον γυναικονήτη να καταλαμβάνει το δυτικό τμήμα του ναού. Το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο άφθαστης τέχνης με πολύ αξιόλογες παλιές εικόνες. Τα καμπαναριά έχουν ιδιόμορφο σχήμα. Παρεκκλήσια υπάρχουν αρκετά και λειτουργούνται στις γιορτές τους με γλέντια και πανηγύρια. Στον Παλαιόπυργο (στη θέση Γκρέτση) βρίσκονται δύο νερόμυλοι, νεροτριβή, ένα πέτρινο τοξωτό γεφύρι και μονοπάτια που έχουν χαρακτηρισθεί διατηρητέα μνημεία.

Περιβάλλον

Χλωρίδα

Στο Πωγώνι υπάρχουν ως επί το πλείστον δάση με βελανιδιές και μάλιστα σε αρκετές ποικιλίες. Επίσης υπάρχουν και άλλα δέντρα όπως κρανιές, γράβοι, πλατάνια, γκορτσιές, κουτσουπιές, λεύκες, τιές, βουζιές, κουμαριές, καστανιές, κέδρα, αγριο-κερασιές μουριές, κληματαριές κ.ά. Υπάρχουν ακόμα οπωροφόρα δέντρα τα οποία σπάνια βρίσκονται σε άλλες περιοχές όπως είναι οι μπουμπουνιές (μοιάζουν με αχλαδιές), οι σουρβιές. Στην Νεμέρτσικα υπάρχει πλήθος αρωματικών φυτών όπως είναι το τσάι του βουνού, η ρίγανη, η λεβάντα, ο δυόσμος, η μέντα, το χαμομήλι, ο αμάραντος και μεγάλη ποικιλία αγριοπανσέδων.

Πανίδα

Στα δάση της περιοχής ζουν αρκετά είδη ζώων όπως λύκοι, αγριογούρουνα, λαγοί, σκίουροι, κουνάβια, αλεπούδες, ζαρκάδια και πιο σπάνια αρκούδες. Παλαιότερα υπήρχαν όλα αυτά σε αφθονία και οι κάτοικοι της περιοχής ζούσαν και από το κυνήγι. Σήμερα δεν υπαρχουν σε τόσο αφθονία. Αρκετά είδη πτηνών θα βρούμε στην περιοχή όπως είναι τα κοτσύφια, οι κίσσες, οι αετοί, τα γεράκια, οι καρακάξες, οι μπεκάτσες,τα αηδόνια, τα σπουργίτια, τα κοράκια, οι κουρούνες, τα πετροχελίδονα, οι φάσες, ο κούκος, ο γκιώνης κ.ά.

Παραπομπές

  1. Ομηρος , Ηλιάδα - Οδύσσεια
  2. Δ. Κεραμίδας, «Μέβγεζα»
Κατηγορία Διαμερίσματα
Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:34

Χρυσόρραχη

Η Χρυσορράχη είναι ορεινό χωριό του νομού Ιωαννίνων. Βρίσκεται 41 χιλιόμετρα βόρεια των Ιωαννίνων και σε υψόμετρο 552 μέτρων. Διοικητικά ανήκει στο δήμο Καλπακίου. Απέχει από τα Ιωάννινα 41 χιλιόμετρα, από Αθήνα (μέσω γέφυρας Ρίου) 472 χλμ. και από Θεσσαλονίκη (μέσω Κοζάνης) 310 χλμ.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 το χωριό έχει μόνιμο πληθυσμό 148 ατόμων και η βασική ασχολία των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία. Η Χρυσορράχη είναι από τα ελάχιστα χωριά του νομού που αριθμούν τόσες εκκλησίες (Αγίας Τριάδος, Ταξιαρχών, Προφήτη Ηλία, Αγίου Αθανασίου, Παναγίας, Αγίας Παρασκευής, Αγίου Γεωργίου, Αγίου Κωνσταντίνου), από τις οποίες οι πέντε πρώτες έχουν χαρακτηριστεί μνημεία. Η κεντρική εκκλησία της Αγίας Τριάδος, η ογκωδέστερη από όλες τις εκκλησίες των όμορων δήμων και όχι μόνο, χτίστηκε το 1871. Η μονή του Αγίου Αθανασίου, μετόχι, άλλοτε, (μετά τον 16ο αιώνα και μέχρι το 1718) της Ευαγγελίστριας Σωσίνου, βρίσκεται προς τα Βόρεια του χωριού σε πυκνό πουρναρόδασος.

Από τα μέσα τουλάχιστον του περασμένου αιώνα το χωριό διατηρούσε σχολείο των κοινών γραμμάτων και προς τα τέλη του και ελληνικό Τριτάξιο (Σχολαρχείο),το οποίο μετά το 1929 στεγάζεται στο  υπάρχων παλιό πέτρινο κτίριο ,που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και που χτίστηκε με χρήματα της μονής του Αγίου Αθανασίου, ύστερα από την πώληση των αιγοπροβάτων. Το κτίριο ,σήμερα, φιλοξενεί το γραφείο του Πολιτιστικού Συλλόγου, το Στέκι της Νεολαίας, τη Δανειστική Βιβλιοθήκη, το Λαογραφικό Μουσείο, τον Ξενώνα και το Ιατρείο. Απέναντι από το σχολείο, στον ίδιο χώρο, είναι το πολιτιστικό κέντρο ,που λειτουργεί  και σαν καφενείο, όπου μπορεί κανείς να απολαύσει πικάντικους παραδοσιακούς μεζέδες και ντόπιο τσίπουρο.Δυτικά, πάνω από το χωριό σώζονται ερείπια αρχαίου κάστρου των Μολλοσών (Ακρόπολη Χρυσόρραχης).

Τοπωνύμιο

Το 1927, η κοινότητα απέκτησε το νέο όνομα Χρυσορράχη, αντί του Ζαγόριανη που ίσχυε μέχρι τότε.[1] Ο Λαμπρίδης [2] το αναφέρει με τον τύπο Ζαγοριανή αλλά και Ζαγόριανη παρακάτω, τοπωνύμιο το οποίο ερμηνεύει ως οπισθοβούνιο ή επιβούνιο. Κατά το Vasmar, το τοπωνύμιο Ζαγόριανη προέρχεται από την σλάβικη λέξη Zagorjane ("αυτός που κατοικεί πίσω από τα δάση") και αυτό από το τοπωνύμιο Zagori και την δηλωτική κατοίκων ενός τόπου, κατάληξη -jani. Από όλα αυτά συνάγεται ότι το όνομα Ζαγόριανη (= οπισθοβούνιος  δόθηκε πιθανότατα από τους πίσω, την δυτική πλευρά εγκατασταθέντες σλάβους στην κοιλάδα του Άνω Καλαμά.

Ιστορικό

Για πρώτη φορά το χωριό Ζαγόριανη αναφέρεται το 1431, όταν παραδόθηκε η πόλη των Ιωαννίνων στον Σινάν Πασά, που δόθηκε ως τιμάριο στην Βαλιδέ Σουλτάνα (μητέρα του εκάστοτε Σουλτάνου).{{πηγή} Ο Αλή Πασάς αρπάζοντας το, το έκανε τσιφλίκι του, για να περιέλθει μετά τον θάνατό του στο δημόσιο, έγινε δηλαδή ιμπλιάκι, σύμφωνα με επίσημη μαρτυρία του 1850 υπογραφόμενη από τους μουχμπίρηδές του και των περιχώρων:

[...]εσυνάχθημεν εις το κοτζέκι του ιμπλιακιού Ζαγόριανης κατέμπροσθεν του εις τον ενδοξότατον Αμπντουραήμ εφένδην τον μεμούρηντου αυθεντός μας και του ιερού Μιτζλισιού...

Τον «τιμαλφή της ιδιοκτησίας τίτλον» τον απέκτησε μόλις το 1922, όπως και τα υπόλοιπα 79 ιμπλιακοποιημένα κεφαλοχώρια της Ηπείρου. Κατά τον Αραβαντινό (1856) το χωριό είχε "οίκους χριστιανικούς" 48 και "στεφάνια" 80. Υπάγονταν στην επισκοπή Βελλάς και Κόνιτσας και ήταν ιμπλιάκι.

Ο ευρύχωρος νάρθηκας της εκκλησίας της Αγίας Τριάδος χρησιμοποιούνταν ως το 1929 σαν διδακτήριο με τρεις δασκάλους.Ο γυναικωνίτης του ναού διαμορφώθηκε κατάλληλα και μετατράπηκε σε Εκκλησιαστικό Μουσείο, όπου σε ειδικές προθήκες φυλάσσονται ασφαλισμένα εκκλησιαστικά μνημεία (εικόνες, ιερά σκεύη, βιβλία κ.λ.π.). Η των Ταξιαρχών, η αρχαιότερη, ανηγέρθη "ΕΠΕΤΟΥΣ ΖΟΕ (=1567)". Η μονή του Αγίου Αθανασίου, μετόχι, άλλοτε, (μετά τον 16ο αιώνα και μέχρι το 1718) της Ευαγγελίστριας Σωσίνου είναι προς τα Βόρεια του χωριού σε πυκνό πουρναρόδασος, 

Από τα μέσα τουλάχιστον του περασμένου αιώνα το χωριό διατηρούσε σχολείο των κοινών γραμμάτων και προς τα τέλη του και ελληνικό Τριτάξιο (Σχολαρχείο), το οποίο μετά το 1929 στεγάζεται στο υπάρχον παλιό πέτρινο κτίριο, που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και που χτίστηκε με χρήματα της μονής του Αγίου Αθανασίου, ύστερα από την πώληση των αιγοπροβάτων. Το κτίριο, σήμερα, φιλοξενεί το γραφείο του Πολιτιστικού Συλλόγου, το Στέκι της Νεολαίας, τη Δανειστική Βιβλιοθήκη, το Λαογραφικό Μουσείο, τον Ξενώνα και το Ιατρείο. Απέναντι από το σχολείο, στον ίδιο χώρο, είναι το πολιτιστικό κέντρο, που λειτουργεί και σαν καφενείο. Δυτικά, πάνω από το χωριό σώζονται ερείπια αρχαίου κάστρου των Μολοσσών.

Αξιοθέατα

Ακρόπολη (Καστρί) Χρυσορράχης

Δυτικά, πάνω από το χωριό στο «Καστρί», σώζονται ερείπια αρχαίου κάστρου των Μολοσσών, θέση από την οποία επόπτευαν και έλεγχαν το εύφορο λεκανοπέδιο του Καλαμά, αλλά και τις όποιες διαθέσεις του άλλου ηπειρωτικού φίλου, των Χαόνων. Ο τρόπος χτισίματος είναι ο ίδιος με της Δωδώνης και είναι το τελευταίο από μια σειρά παρόμοιων από την Δωδώνη έως εδώ διάστημα[3]. Εδώ ο Αραβαντινός τοποθετεί την πόλη Βούνειμα «κληθείσαν ούτω δια το νέμεσθαι, βόας εξαιρέτους εν τη θέση ταύτη», επειδή γειτονεύει με την απέναντι Τράμπυα στη θέση της Παλαιογκρίμπιανης, συμφωνώντας έτσι με το Στέφανο Βυζάντιο, ο οποίος τοποθετεί τα Βούνειμα «πόλιν της Ηπείρου πλησίον της Τραμπύας», τα οποία «Λαβών χρησμόν ο Οδησσεύς ελθών προς άνδρας, οι ουκ οίασι, βούν ουν θύσας έκτισε.....»

Μονή Αγίου Αθανασίου Χρυσορράχης (Ζαγοριάνης)

Η μονή του Αγίου Αθανασίου στα βόρεια του χωριού της Χρυσόρραχης, μέσα σε πυκνό πουρναρόδασος, φρουριακού τύπου με ψηλό μαντρότοιχο, μετόχι άλλοτε, (μετά τον 16ο αιώνα και μέχρι το 1718) της Ευαγγελίστριας Σωσίνου, ο ναός της οποίας, μονόκλιτη βασιλική, καμαρόσκεπη και κατάγραφη (διπλή αγιογράφηση) ιστορήθηκε το έτος ΑΨΜ (=1740) «δια χειρός αμαρτωλού Νικολάου», που αγιογράφησε και μονή των Μετεώρων και συμπληρώθηκε το 1756 από τους Καπεσοβίτες Ιωάννη και Αναστάσιο. Στην εσωτερική γραφική και ήσυχη αυλή του μοναστηριού υπάρχουν τα κελιά, η Τράπεζα και η Στέρνα, χτισμένη και αυτή το 1756.Σύμφωνα με ενυπόγραφη δήλωση των μουχταροδημογερόντων του (28 Οκτωβρίου 1865), το μοναστήρι είχε στην κατοχή του «εξ αμνημονεύτων χρόνων» 54 χωράφια 204 στρεμμάτων από τα οποία έδινε μόνο το δέκατον «εις τους κατά καιρόν σπαχήδες του τόπου μας, Ομέρ αγά Πέτα και λοιπούς κατά τα μπεράτια των. Αφού δε, καταλήγει, συνεστήθη το βασιλικόν τανζιμάτ εις τα μέρη μας δίδετε το δέκατον εις τον βασιλικόν χαζνέν...»

Από τα έσοδα της μονής πληρώνονταν και ο εκάστοτε «ελληνοδιδάσκαλος», που δίδασκε στο σχολείο του χωριού. Η μονή πανηγυρίζει με παράθεση δείπνου κοινού, παλαιοκαιρίσια μαγειρίτσα, το πρώτο Σαββατοκύριακο μετά το Δεκαπενταύγουστο, γιορτή της 1η Σεπτεμβρίου του Αγίου Συμεών του Σπηλίτη, η κάρα του οποίου ανήκει στην μονή και ήρθε από την Κωνσταντινούπολη, άγνωστο πότε.

Ναός Αγίας Τριάδας Χρυσορράχης

Η εκκλησία αυτή είναι η κεντρική του χωριού και η ογκωδέστερη από όλες τις άλλες.  Χτίστηκε το 1781 και ο ευρύχωρος νάρθηκάς της χρησιμοποιούνταν ως το 1929 ως διδακτήριο με τρεις δασκάλους.

Παραπομπές

  1. Πανδέκτης - Μετονομασίες οικισμών
  2. Αγαθοεργήματα και Κουρεντιανά
  3. N. Hammond, "Epirus" Oxford 1967

   
 
  
Κατηγορία Διαμερίσματα
Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:29

Νεγράδες

Γενικά στοιχεία

Οι Νεγράδες είναι ένα χωριό που βρίσκεται σε υψόμετρο 680 μ. και είναι καθαρά γεωργοκτηνοτροφικό. Οι μόνιμοι κάτοικοι που ζουν σήμερα στο χωριό αριθμούνται περίπου στους 130. Βρίσκεται 3 χλμ δυτικά της εθνικής οδού Ιωαννίνων - Κοζάνης.

 Ονοματολογία

Το όνομα του χωριού σχηματίζεται από την λέξη Νέγρης και την κατάληξη πληθυντικού αριθμού -άδες. Το επώνυμο Νέγρης προέρχεται από την ιταλική λέξη Negri (=μαύρος). Παρόλα αυτά, κατά την γνώμη των περισσότερων ιστορικών, το όνομα του δόθηκε από τον πρώτο γαιοκτήμονα ή οικιστή, που λεγόταν Νεγκαράς ή Νεγράς.

 Ιστορία

Γενέτειρα του, που όμως αμφισβητείται, θεωρείται η πόλη της Φωτικής, που ήταν χτισμένη στην θέση Καστρί. Με την καταστροφή της Φωτικής το 552μ.Χ. από τον βασιλιά των Οστρογότθων Τωτήλα, φανερώνεται στην ίδια θέση η πόλη της Βελλάς. Η Βελλά, έδρα Δεσπότη, για αρκετά χρόνια γίνεται μια από τις σπουδαιότερες πόλεις της Ηπείρου. Στα 1458μ.Χ. αρνούμενη να παραδοθεί στους Τούρκους, πολιορκείται από τον Τούρκο Γιακούη Πασά και αφού κυριεύεται, καταστρέφεται. Οι κάτοικοι που απόμειναν πηγαίνουν στην Άνω Βελλά, που γίνεται τώρα η νέα έδρα του Δεσπότη, στα Άνω και Κάτω Πεδινά και στο Παλιοχώρι. Η πρώτη θέση του οικισμού Νεγράδων ήταν η τοποθεσία «Παλιοχώρι». Για πρώτη φορά το όνομα του χωριού αναφέρεται στο Χρυσόβουλο του βυζαντινοσέρβου Δεσπότη της Ηπείρου Συμεών του Παλαιολόγου, που εκδόθηκε το 1361μ.Χ. και αφορούσε κυριαρχικά δικαιώματα.

Αξιοθέατα

Ανηφορίζοντας προς το κέντρο του χωριού ο επισκέπτης οδηγήται στην κεντρική πλακόστρωτη πλατεία. Το πέτρινο σχολείο, η κεντρική εκκλησία που είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, και το μικρό παραδοσιακό καφενείο με το ντόπιο τσίπουρο είναι τα κυριότερα αξιοθέατα.

 

 
Κατηγορία Διαμερίσματα
Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:28

Μαυροβούνι

Σε μικρή απόσταση από τα Άνω Ραβένια και σε υψόμετρο 800μ., συναντά κανείς το πιο μικρό χωριό,το μπαλκόνι του Δήμου, το Μαυροβούνι. Το όνομα του χωριού προέρχεται από την σύνθεση του επιθέτου «μαύρος» και του ουσιαστικού «βουνό». Αυτό μπορεί επίσης να θεωρηθεί και ως μετάφραση της τουρκικής λέξης Karadag, «kara=μαύρος και dag=βουνό».  Παλιότερα ήταν ένα από τα 46 χωριά του Ζαγορίου και στην τωρινή του θέση χτίστηκε μετά το 1706, όταν ο απόγονος του αρνήθρισκου Ισαήμ Αληζότ Πασάς -όπως αναφέρει ο ιστορικός Λαμπρίδης- "επέρασε δια πυρός και μαχαίρας τους κατοίκους του Μαυροβουνίου, για να αρπάξει την ευφορότατην πεδιάδα...". Αυτό συμπίπτει και με την προφορική παράδοση. 

Πριν το 1900 το χωριό διατηρούσε σχολείο, όπως και άλλα χωριά της περιοχής. Το 1928 χτίστηκε το σημερινό σχολείο, το οποίο προπολεμικά είχε πάνω από 40 μαθητές. Παλαιότερα και μέχρι το 1970 οι κάτοικοι ασχολούνταν με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Στον εμφύλιο, λόγω της στρατηγικής θέσης του χωριού, έγιναν σκληρές μάχες τα Χριστούγεννα του 1947 με πολλά θύματα από τον Εθνικό και Δημοκρατικό Στρατό. Μετά την κατοχή οι κάτοικοι μαζικά εγκατέλειψαν τις πατρογονικές τους εστίες παρασυρόμενοι από το γενικό κλίμα μετανάστευσης. Σήμερα οι κάτοικοι λιγοστεύουν τους χειμερινούς μήνες και αυξάνονται τους καλοκαιρινούς. Με τους παραθεριστές που έρχονται να περάσουν ευχάριστες στιγμές σε έναν ιδανικό τόπο.  Οι λιγοστοί κάτοικοι στο παραδοσιακό καφενείο σε καλωσορίζουν προσφέροντας σου σπιτικά γλυκά και τσίπουρο. Από τον Προφήτη Ηλία, την κεντρική εκκλησία, που χτίστηκε το 1747, αγναντεύεις όλες τις κορυφές της Πίνδου, την θρυλική Γκραμπάλα, το Καλπάκι και τον Κασιδιάρη.

Πηγαίνοντας πάντα βόρεια περνάς μέσα από ένα μεγάλο και πυκνό δάσος βελανιδιάς. Μέσα σε αυτό βρίσκουν καταφύγιο πολλά είδη της άγριας πανίδας της περιοχής όπως λύκοι, αγριογούρουνα, λαγοί, αλεπούδες, κουνάβια, σκίουροι και πολλά είδη πουλιών.

 

(κείμενα Ν.Κατσένης)

Κατηγορία Διαμερίσματα
Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011 15:26

Κάτω Ραβένια

Γενικά στοιχεία

Σε υψόμετρο 560μ. βρίσκεται το χωριό Κάτω Ραβένια το οποίο είναι περιτριγυρισμένο από δάση και ακαλλιέργητη έκταση. Είναι χτισμένο σε ομαλό και πολύ βατό μέρος. Το 1912 το χωριό αριθμούσε 100 οικογένειες και 622 κατοίκους. Ο αριθμός αυτός με το πέρασμα των χρόνων μειώθηκε αρκετά με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν 30 οικογένειες και 75-80 μόνιμοι κάτοικοι. Αποτελεί το ησυχαστήριο της περιοχής με πολύ καλό κλίμα, με φιλόξενους και ευγενικούς ανθρώπους. Έχει θέα προς την Τύμφη, τον κάμπο του Παρακαλάμου, το Καλπάκι και προς τα βουνά Κασιδίαρης και Νεμέρτσικα.

Ονοματολογία

Η ονομασία του χωριού έχει απασχολήσει πολλούς. Έτσι το Υπουργείο Εσωτερικών το 1927 όρισε Συμβούλιο Τοπωνυμιών για την ονομασία διάφορων χωριών που έφεραν Τουρκικά η Σλάβικα ονόματα. Για τα Κάτω Ραβένια η μεν λέξη «κάτω» μπήκε σε αντιδιαστολή με την λέξη «άνω» και είναι καθαρά Ελληνική. Αμφισβητήθηκε η δεύτερη λέξη «Ραβένια» η οποία μένει ακαθόριστη διότι συγχέεται η Σλαβική, η Ελληνική και η Τουρκική γλώσσα. Σε πολλά σημεία της Ελλάδας υπάρχει η λέξη «Ραβένια ή Ρεβένια». Το Συμβούλιο τοπωνυμιών αποφάσισε να ονομάσει τα Άνω Ραβένια με το όνομα «Καλλιθέα» και τα Κάτω Ραβένια απλώς «Ραβένια». Υπήρξαν όμως αντιδράσεις των κατοίκων του χωριού και έτσι παρέμεινε η ονομασία Άνω και Κάτω Ραβένια [1].

Αξιοθέατα

Το χωριό έχει δυο εκκλησίες, τον Άγιο Νικόλαο, μονόκλιτη εκκλησία με χαγιάτι που είναι και η παλαιότερη (χρονολογείται στον 18ο αιώνα). Το τέμπλο της κοσμείται από εικόνες των 12 Αποστόλων και σύμφωνα με επιγραφή χρονολογείται στο 1773. Δίπλα της βρίσκεται, η νεότερη, της Γέννησης της Θεοτόκου. Είναι τρίκλιτη και είναι η κεντρική εκκλησία του χωριού, που χτίστηκε το 1910 . Εκεί υπάρχει ομώνυμη φορητή εικόνα, σχετικά μεγάλων διαστάσεων, σε προσκυνητάρι, ζωγραφισμένη από Χιονιαδίτες ζωγράφους το 1819 [2]..

Η Περιοχή Αγιοί είναι μοναδική σε ομορφιά. Εδώ μέσα σε μια σπηλιά λειτούργησε το ξακουστό Μοναστήρι, με το οποίο είναι συνυφασμένο και το γνωστό δημοτικό τραγούδι "Πάπα-Γιώργης"(...όλα τα κάστρα πάτησε κι όλα τα μοναστήρια / το μοναστήρι στους Αγίους δεν μπορεί να πατήσει...). Δίπλα στο Μοναστήρι υπάρχει το φαράγγι του Γορμού, παραπόταμου του Καλαμά, το οποίο αποτελεί ένα μοναδικό μνημείο της φύσης με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα που διαθέτει. Για τους λάτρεις της πεζοπορίας αποτελεί μια πρόκληση και κατά τους χειμερινούς μήνες τα νερά του Γορμού προσφέρονται για ραφτιγκ [3]. Το μικρό μαγαζάκι στην όχθη του σου προσφέρει ξεκούραση και δροσιά τα ζεστά μεσημέρια του καλοκαιριού.

Παραπομπές

  1. Ν. Κατσένης
  2. Ν. Κατσένης
  3. Ν. Κατσένης

 

Κατηγορία Διαμερίσματα
Σελίδα 1 από 2
Βρίσκεστε εδώ: Home Διαμερίσματα Εμφάνιση άρθρων βάσει ετικέτας: Διαμερίσματα